72 

SZCZEGӣOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 


D -07.02.01 

OZNAKOWANIE PIONOWE 

SPIS TRECI 

1. WSTP...............................................................................................73 
2. MATERIAY ....................................................................................73 
3. SPRZT .............................................................................................78 
4. TRANSPORT.....................................................................................78 
5. WYKONANIE ROBT.....................................................................78 
6. KONTROLA JAKOCI ROBT ......................................................80 
7. OBMIAR ROBT .............................................................................80 
8. ODBIR ROBT..............................................................................80 
9. PODSTAWA PATNOCI...............................................................80 
10. PRZEPISY ZWIZANE ...................................................................80 

73 

1. WSTP 
1.1. Przedmiot SST 
Przedmiotem niniejszej szczegowej specyfikacji technicznej (SST) s 
wymagania dotyczce wykonania 
i odbioru oznakowania pionowego przy realizacji robt w ramach zadania pn. Przebudowa drogi gminnej Jarotki  
Izdebno dugoci 2,31683 km na terenie gminy Ostrowite. 

1.2. Zakres stosowania SST 
Szczegowa specyfikacja techniczna (SST) stanowi dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu 
i realizacji robt wymienionych w pkt 1.1. 

1.3. Zakres robt objtych SST 
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji dotycz 
zasad prowadzenia robt zwizanych z wykonywaniem 
i odbiorem oznakowania pionowego stosowanego na drogach, w postaci znakw ostrzegawczych (A-6b, A-6c i A-7), 

1.4. Okrelenia podstawowe 
1.4.1. Stay znak drogowy pionowy -skada si 
z lica, tarczy z uchwytem montaSowym oraz z konstrukcji wsporczej. 
1.4.2. Tarcza znaku -paska powierzchnia z usztywnion 
krawdzi, na ktrej w sposb trway umieszczone jest lico 
znaku. Tarcza moSe by 
wykonana z blachy stalowej ocynkowanej ogniowo albo aluminiowej zabezpieczona przed 
procesami korozji powokami ochronnymi zapewniajcymi jako 
i trwao 
wykonanego znaku. 
1.4.3. Lico znaku -przednia cz 
znaku, wykonana z samoprzylepnej folii odblaskowej wraz z naniesion 
treci, 
wykonan 
technik 
druku sitowego, wyklejan 
z transparentnych folii ploterowych lub z folii odblaskowych. 
1.4.4. Uchwyt montaSowy -element stalowy lub aluminiowy zabezpieczony przed korozj, suScy do zamocowania 
w sposb rozczny tarczy znaku do konstrukcji wsporczej. 
1.4.5. Znak drogowy odblaskowy -znak, ktrego lico wykazuje waciwoci odblaskowe (wykonane jest z materiau 
o odbiciu powrotnym -wspdroSnym). 
1.4.6. Konstrukcja wsporcza znaku -kaSdy rodzaj konstrukcji (supek, sup, supy, kratownice, wysigniki, bramy, 
wsporniki itp.) gwarantujcy przenoszenie obciSe 
zmiennych i staych dziaajcych na konstrukcj 
i zamontowane na 
niej znaki lub tablice. 
1.4.7 Pozostae okrelenia podstawowe s 
zgodne z obowizujcymi, odpowiednimi polskimi normami i z definicjami 
podanymi w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 1.4. 
1.5. Oglne wymagania dotyczce robt 
Oglne wymagania dotyczce robt podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 1.5. 

2. MATERIAY 
2.1. Oglne wymagania dotyczce materiaw 
Oglne wymagania dotyczce materiaw, ich pozyskiwania i skadowania podano w SST D-M-00.00.00 
Wymagania oglne pkt 2. 

2.2. Dopuszczenie do stosowania 
Producent znakw drogowych powinien posiada 
dla swojego wyrobu aprobat 
techniczn, certyfikat zgodnoci 
nadany mu przez uprawnion 
jednostk 
certyfikujc, znak budowlany B i wystawion 
przez siebie deklaracj 
zgodnoci, zgodnie z rozporzdzeniem Ministra Infrastruktury. Folie odblaskowe stosowane na lica znakw drogowych 
powinny posiada 
aprobat 
techniczn 
wydan 
przez uprawnion 
jednostk 
oraz deklaracje zgodnoci wystawion 
przez producenta. Supki, blachy i inne elementy konstrukcyjne powinny mie 
deklaracje zgodnoci z odpowiednimi 
normami. 

W zaczniku nr 1 do rozporzdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 w sprawie szczegowych 
warunkw technicznych dla znakw i sygnaw drogowych oraz urzdze 
bezpieczestwa ruchu drogowego i warunkw 
ich umieszczania na drogach, podano szczegowe informacje odnonie wymaga 
dla znakw pionowych. 

2.3. Materiay stosowane do fundamentw znakw 
Fundamenty dla zamocowania supkw do znakw powinny by 
wykonywane z betonu wykonywanego na 
mokro. Inne rozwizania musz 
by 
zaakceptowane przez InSyniera. 


74 

2.4. Supki znakw pionowych 
2.4.1. Rury 
Rury powinny odpowiada 
wymaganiom PN-H-74200:1998, PN-84/H-74220. 

Powierzchnia zewntrzna i wewntrzna rur nie powinna wykazywa 
wad w postaci usek, pkni, zwalcowa 
i naderwa. Dopuszczalne s 
nieznaczne nierwnoci, pojedyncze rysy wynikajce z procesu wytwarzania, mieszczce 
si 
w granicach dopuszczalnych odchyek wymiarowych. 

Koce rur powinny by 
obcite rwno i prostopadle do osi rury. 

PoSdane jest, aby rury byy dostarczane o dugociach dokadnych, zgodnych z zamwieniem; z dopuszczaln 
odchyk 
 10 mm lub wielokrotnych w stosunku do zamwionych dugoci dokadnych poniSej 3 m z naddatkiem 5 
mmna kaSde cicie i z dopuszczaln 
odchyk 
dla caej dugoci wielokrotnej, jak dla dugoci dokadnych. 

Rury powinny by 
proste. Dopuszczalna miejscowa krzywizna nie powinna przekracza 
1,5 mm na 1 m dugoci 
rury. 

Rury powinny by 
wykonane ze stali w gatunkach dopuszczonych przez PN-H-84023.07 i dostarczone bez 
opakowania w wizkach lub luzem wzgldnie w opakowaniu uzgodnionym z Zamawiajcym. Rury powinny by 
cechowane 
indywidualnie lub na przywieszkach metalowych. 

2.4.2. Powoki metalizacyjne cynkowe 
Powoka metalizacyjna cynkowa powinna spenia 
wymagania PN EN ISO 1461:2000 i PN-EN 10240:2001. 
Minimalna grubo 
powoki cynkowej powinna wynosi 
60 mm. 

Powierzchnia powoki powinna by 
ciga i jednorodna pod wzgldem ziarnistoci. Nie moSe ona wykazywa 
widocznych wad jak rysy, pknicia, pcherze lub odstawanie powoki od podoSa. 

2.4.4. Gwarancja producenta lub dostawcy 
W przypadku supkw znakw pionowych ostrzegawczych, zakazu, nakazu i informacyjnych o standardowych 
wymiarach oraz w przypadku elementw, suScych do zamocowania znakw gwarancja moSe by 
wydana dla partii 
dostawy. 

2.5. Tarcza znaku 
2.5.1. Trwao 
materiaw na wpywy zewntrzne 
Materiay uSyte na lico i tarcz 
znaku oraz poczenie lica znaku z tarcz 
znaku, a takSe sposb wykoczenia 
znaku, musz 
wykazywa 
pen 
odporno 
na oddziaywanie wiata, zmian temperatury, wpywy atmosferyczne 
i wystpujce w normalnych warunkach oddziaywania chemiczne (w tym korozj 
elektrochemiczn) -przez cay czas 
trwaoci znaku, okrelony przez wytwrc 
lub dostawc. 

2.5.2. Warunki gwarancyjne producenta lub dostawcy znaku 
Producent lub dostawca znaku obowizany jest przy dostawie okreli, uzgodnion 
z odbiorc, trwao 
znaku 
oraz warunki gwarancyjne dla znaku, a takSe udostpni 
na Syczenie odbiorcy: 
a) instrukcj 
montaSu znaku, 
b) dane szczegowe o ewentualnych ograniczeniach w stosowaniu znaku, 
c) instrukcj 
utrzymania znaku. 

Trwao 
znaku powinna by 
co najmniej rwna trwaoci zastosowanej folii. Minimalne okresy gwarancyjne 
powinny wynosi 
dla znakw z foli 
typu 1  7 lat. 

2.5.3. Materiay do wykonania tarczy znaku 
Tarcza znaku powinna by 
wykonana z blachy ocynkowanej ogniowo o gruboci min. 1,25 mm wg PN-EN 
10327:2005(U) lub PN-EN 10292:2003/A1:2004/A1:2005(U), 

Grubo 
warstwy powoki cynkowej na blasze stalowej ocynkowanej ogniowo nie moSe by 
mniejsza niS 
28 
mm (200 g Zn/m2). 

Znaki i tablice powinny spenia 
nastpujce wymagania podane w tablicy 1. 

Tablica 1.Wymagania dla znakw i tarcz znakw drogowych 

Parametr Jednostka Wymaganie 
Klasa wg 
PN-EN 12899-1: 2005 
Wytrzymao 
na obciSenie si 
naporu wiatru kN m-2 3 0,60 WL2 
Wytrzymao 
na obciSenie skupione kN 3 0,50 PL2 
Chwilowe odksztacenie zginajce mm/m L 25 TDB4 
Chwilowe odksztacenie skrtne stopie 
 m L 0,57 TDT5 
Odksztacenie trwae mm/m lub 
stopie 
 m 
20 % odksztacenia chwilowego -
Rodzaj krawdzi znaku -Zabezpieczona, krawd 
toczona, E2 


75 

Parametr Jednostka Wymaganie 
Klasa wg 
PN-EN 12899-1: 2005 
zaginana, prasowana lub zabezpieczona 
profilem krawdziowym 
Przewiercanie lica znaku -Lico znaku nie moSe by 
przewiercone 
z Sadnego powodu 
P3 

Przyjto zgodnie z tablic 
1, Se przy sile naporu wiatru rwnej 0,6 kN (klasa WL2), chwilowe odksztacenie 
zginajce, zarwno znak, jak i sam 
tarcz 
znaku nie moSe by 
wiksze niS 
25 mm/m (klasa TDB4). 

2.5.4. Warunki wykonania tarczy znaku 
Tarcze znakw powinny spenia 
takSe nastpujce wymagania: 

- 
krawdzie tarczy znaku powinny by 
usztywnione na caym obwodzie poprzez ich podwjne gicie o promieniu 
gicia nie wikszym niS 
10 mm wcznie z naroSnikami lub przez zamocowanie odpowiedniego profilu na caym 
obwodzie znaku, 

- 
powierzchnia czoowa tarczy znaku powinna by 
rwna  bez wgi, pofadowa 
i otworw montaSowych. Dopuszczalna 
nierwno 
wynosi 1 mm/m, 

- 
podwjna gita krawd 
lub przymocowane do tylnej powierzchni profile montaSowe powinny usztywni 
tarcz 
znaku w taki sposb, aby wymagania podane w tablicy 1 byy spenione a zarazem stanowiy element konstrukcyjny 
do montaSu do konstrukcji wsporczej. Dopuszcza si 
maksymalne odksztacenie trwae do 20 % odksztacenia 
odpowiedniej klasy na zginanie i skrcanie, 

- 
tylna powierzchnia tarczy powinna by 
zabezpieczona przed procesami korozji ochronnymi powokami chemicznymi 
oraz powok 
lakiernicz 
o gruboci min. 60 m z proszkowych farb poliestrowych ciemnoszarych matowych 
lub pmatowych w kolorze RAL 7037; badania naleSy wykonywa 
zgodnie z PN-88/C-81523 oraz PN-76/C-81521 
w zakresie odpornoci na dziaanie mgy solnej oraz wody. 

2.6. Znaki odblaskowe 
2.6.1. Wymagania dotyczce powierzchni odblaskowej 
Znaki drogowe odblaskowe wykonuje si 
przez naklejenie na tarcz 
znaku lica wykonanego z samoprzylepnej, 
aktywowanej przez docisk, folii odblaskowej. Znaki drogowe klasy A, B, C, D, E, F, G, T i urzdzenia bezpieczestwa 
ruchu drogowego klasy U nie odblaskowe, nie s 
dopuszczone do stosowania na drogach publicznych. 

Folia odblaskowa (odbijajca powrotnie) powinna spenia 
wymagania okrelone w aprobacie technicznej . 
Lico znaku powinno by 
wykonane z: 

- 
samoprzylepnej folii odblaskowej o waciwociach fotometrycznych i kolorymetrycznych typu 1 i typu 2 (folia z 
kulkami szklanymi lub pryzmatyczna) potwierdzonych uzyskanymi aprobatami technicznymi dla poszczeglnych 
typw folii, 

- 
do nanoszenia barw innych niS 
biaa moSna stosowa: farby transparentne do sitodruku, zalecane przez producenta 
danej folii, transparentne folie ploterowe posiadajce aprobaty techniczne oraz w przypadku folii typu 1 wycinane 
ksztaty z folii odblaskowych barwnych, 

- 
dopuszcza si 
wycinanie ksztatw z folii 2 i 3 typu pod warunkiem zabezpieczenia ich krawdzi lakierem zaleca


nym przez producenta folii, 
- nie dopuszcza si 
stosowania folii o okresie trwaoci poniSej 7 lat do znakw staych, 
- folie o 2-letnim i 3-letnim okresie trwaoci mog 
by 
wykorzystywane do znakw tymczasowych stosowanych do 

oznakowania robt drogowych, pod warunkiem posiadania aprobaty technicznej i zachowania zgodnoci z zacznikiem 
nr 1 do rozporzdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 w sprawie szczegowych warunkw technicznych 
dla znakw i sygnaw drogowych oraz urzdze 
bezpieczestwa ruchu drogowego i warunkw ich 
umieszczania na drogach [25]. 

Minimalna pocztkowa warto 
wspczynnika odblasku R(cdlx-1m-2 ) znakw odblaskowych, zmierzona 
zgodnie z procedur 
zawart 
w CIE No.54 [29], uSywajc standardowego iluminanta A, powinna spenia 
odpowiednio 
wymagania podane w tablicy 2. 

Wspczynnik odblasku R dla wszystkich kolorw drukowanych, z wyjtkiem biaego, nie powinien by 
mniejszy niS 
70 % wartoci podanych w tablicy 2 dla znakw z foli 
typu 1 lub typu 2, zgodnie z publikacj 
CIE No 

39.2 [28]. Folie odblaskowe pryzmatyczne (typ 3) powinny spenia 
minimalne wymagania dla folii typu 2 lub zwikszone 
wymagania postawione w aprobacie technicznej dla danej folii. 
W przypadku owietlenia standardowym iluminantem D 65 i pomiaru w geometrii 45/0 wsprzdne chromatycznoci 
i wspczynnik luminancji b powinny by 
zgodne z wymaganiami podanymi w tablicach 2 i 3. 


76 

Tablica 2. 
Wymagania dla wspczynnika luminancji b i wsprzdnych chromatycznoci x, y oraz wspczynnika 
odblasku R 

Lp. Waciwoci Jednostki Wymagania 
1 Wspczynnik odblasku R (kt 
owietlenia 5o, kt obserwacji 0,33o) 
dla folii: 
-biaej 
-Stej 
-czerwonej 
-zielonej 
-niebieskiej 
-brzowej 
-pomaraczowej 
-szarej 
cd/m2lx typ 1 
3 50 
3 35 
310 
3 7 
3 2 
3 0,6 
3 20 
3 30 
typ 2 
3 180 
3 120 
3 25 
3 21 
3 14 
3 8 
3 65 
3 90 
2 Wspczynnik luminancji b i 
wsprzdne chromatycznoci x, y *) 
dla folii: 
-biaej 
-Stej 
-czerwonej 
-zielonej 
-niebieskiej 
-brzowej 
-pomaraczowej 
-szarej 
-typ 1 
b 3 0,35 
b 3 0,27 
b 3 0,05 
b 3 0,04 
b 3 0,01 
0,09 3b 3 0,03 
b 3 0,17 
0,18 3b 3 0,12 
typ 2 
b 3 0,27 
b 3 0,16 
b 3 0,03 
b 3 0,03 
b 3 0,01 
0,09 3b 3 0,03 
b 3 0,14 
0,18 3b 3 0,12 
*) wsprzdne chromatycznoci x, y w polu barw wedug tablicy 3 

Tablica 3. Wsprzdne punktw naroSnych wyznaczajcych pola barw 

Barwa folii 
Wsprzdne chromatycznoci punktw naroSnych 
wyznaczajcych pole barwy 
(rdo wiata D65, geometria pomiaru 45/0 o) 
1 2 3 4 
Biaa 
x 0,355 0,305 0,285 0,335 
y 0,355 0,305 0,325 0,375 
ta typ 1 folii 
x 0,522 0,470 0,427 0,465 
y 0,477 0,440 0,483 0,534 
ta typ 2 folii 
x 0,545 0,487 0,427 0,465 
y 0,454 0,423 0,483 0,534 
Czerwona 
x 0,735 0,674 0,569 0,655 
y 0,265 0,236 0,341 0,345 
Niebieska 
x 0,078 0,150 0,210 0,137 
y 0,171 0,220 0,160 0,038 
Zielona 
x 0,007 0,248 0,177 0,026 
y 0,703 0,409 0,362 0,399 
Brzowa 
x 0,455 0,523 0,479 0,558 
y 0,397 0,429 0,373 0,394 
Pomaraczowa 
x 0,610 0,535 0,506 0,570 
y 0,390 0,375 0,404 0,429 
Szara 
x 0,350 0,300 0,285 0,335 
y 0,360 0,310 0,325 0,375 

2.6.2. Wymagania jakociowe 
Powierzchnia licowa znaku powinna by 
rwna, gadka, bez rozwarstwie,pcherzy i odkleje 
na krawdziach. 
Na powierzchni mog 
wystpowa 
w obrbie jednego pola rednio nie wicej niS 
0,7 bdw na powierzchni 
(kurz, pcherze) o wielkoci najwySej 1 mm. Rysy nie maj 
prawa wystpi. 

Sposb poczenia folii z powierzchni 
tarczy znaku powinien uniemoSliwia 
jej odczenie od tarczy bez jej 
zniszczenia. 

Dokadno 
rysunku znaku powinna by 
taka, aby wady konturw znaku, ktre mog 
powsta 
przy nanoszeniu 
farby na odblaskow 
powierzchni 
znaku, nie byy wiksze niS 
podane w p. 2.6.3. 


77 

Lica znakw wykonane drukiem sitowym powinny by 
wolne od smug i cieni. 
Krawdzie lica znaku z folii typu 2 powinny by 
odpowiednio zabezpieczone np. przez lakierowanie lub ram 
z profilu ceowego. 
Powoka lakiernicza w kolorze RAL 7037 na tylnej stronie znaku powinna by 
rwna, gadka bez smug i zaciekw. 
Sprawdzenie polega na ocenie wizualnej. 

2.6.3 Tolerancje wymiarowe znakw drogowych 
2.6.3.1 Tolerancje wymiarowe dla gruboci blach 
Sprawdzenie rub 
mikrometryczn 
dla blachy stalowej ocynkowanej ogniowo o gr. 1,25 -1,5 mm wynosi 
0,14 mm, 

2.6.3.2 Tolerancje wymiarowe dla gruboci powok malarskich 
Dla powoki lakierniczej na tylnej powierzchni tarczy znaku o gruboci 60 m wynosi 15 nm. Sprawdzenie 
wg PN-EN ISO 2808:2000 [22]. 

2.6.3.3 Tolerancje wymiarowe dla paskoci powierzchni 
Odchylenia od poziomu nie mog 
wynie 
wicej niS 
0,2 %, wyjtkowo do 0,5 %. Sprawdzenie szczelinomierzem. 


2.6.3.4 Tolerancje wymiarowe dla tarcz znakw 
Sprawdzenie przymiarem liniowym: 
- wymiary dla tarcz znakw o powierzchni < 1m2 podane w opisach szczegowych zacznika nr 1 s 
naleSy powikszy 
o 10 mm i wykona 
w tolerancji wymiarowej  5 mm, 
- wymiary dla tarcz znakw i tablic o powierzchni > 1m2 podane w opisach szczegowych zacznika nr 1 oraz 
wymiary wynikowe dla tablic grupy E naleSy powikszy 
o 15 mm i wykona 
w tolerancji wymiarowej  10 mm. 

2.6.3.5 Tolerancje wymiarowe dla lica znaku 
Sprawdzone przymiarem liniowym: 
- tolerancje wymiarowe rysunku lica wykonanego drukiem sitowym wynosz 
 1,5 mm, 
- tolerancje wymiarowe rysunku lica wykonanego metod 
wyklejania wynosz 
 2 mm, 
- kontury rysunku znaku (obwdka i symbol) musz 
by 
rwne z dokadnoci 
w kaSdym kierunku do 1,0 mm. 

W znakach nowych na kaSdym z fragmentw powierzchni znaku o wymiarach 4 x 4 cm nie moSe wystpowa 


wicej niS 
0,7 lokalnych usterek (zaamania, pcherzyki) o wymiarach nie wikszych niS 
1 mm w kaSdym kierunku. 

Niedopuszczalne jest wystpowanie jakichkolwiek zarysowa 
powierzchni znaku. 

Na znakach w okresie gwarancji, na kaSdym z fragmentw powierzchni znaku o wymiarach 4 x 4 cm dopusz


cza si 
do 2 usterek jak wySej, o wymiarach nie wikszych niS 
1 mm w kaSdym kierunku. Na powierzchni tej dopusz


cza si 
do 3 zarysowa 
o szerokoci nie wikszej niS 
0,8 mm i cakowitej dugoci nie wikszej niS 
10 cm. Na cakowi


tej dugoci znaku dopuszcza si 
nie wicej niS 
5 rys szerokoci nie wikszej niS 
0,8 mm i dugoci przekraczajcej 10 

cm -pod warunkiem, Se zarysowania te nie znieksztacaj 
treci znaku. 

Na znakach w okresie gwarancji dopuszcza si 
rwnieS 
lokalne uszkodzenie folii o powierzchni nie przekra


czajcej 6 mm2 kaSde -w liczbie nie wikszej niS 
pi 
na powierzchni znaku redniego. 

Uszkodzenia folii nie mog 
znieksztaca 
treci znaku -w przypadku wystpowania takiego znieksztacenia 

znak musi by 
bezzwocznie wymieniony. 

W znakach nowych niedopuszczalne jest wystpowanie jakichkolwiek rys, sigajcych przez warstw 
folii do 

powierzchni tarczy znaku. 

Wymagana jest taka wytrzymao 
poczenia folii odblaskowej z tarcz 
znaku, by po zgiciu tarczy o 90o przy 

promieniu uku zgicia do 10 mm w Sadnym miejscu nie ulego ono zniszczeniu. 

2.6.4 Obowizujcy system oceny zgodnoci 
Zgodnie z art. 4, art. 5 ust. 1 oraz art. 8, ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych wy


rb, ktry posiada aprobat 
techniczn 
moSe by 
wprowadzony do obrotu i stosowania przy wykonywaniu robt bu


dowlanych w zakresie odpowiadajcym jego waciwociom uSytkowym i przeznaczeniu, jeSeli producent dokona 

oceny zgodnoci, wyda krajow 
deklaracj 
zgodnoci z aprobat 
techniczn 
i oznakowa wyrb budowlany zgodnie 

z obowizujcymi przepisami. 

Zgodnie z rozporzdzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. oceny zgodnoci wyrobu z apro


bat 
techniczn 
dokonuje producent, stosujc system 1. 


78 

2.7. Materiay do montaSu znakw 
Wszystkie czniki metalowe przewidywane do mocowania midzy sob 
elementw konstrukcji wsporczych 
znakw jak ruby, listwy, wkrty, nakrtki itp. powinny by 
czyste, gadkie, bez pkni, naderwa, rozwarstwie 
i wypukych karbw. 

czniki mog 
by 
dostarczane w pudekach tekturowych, pojemnikach blaszanych lub paletach, w zaleSnoci 
od ich wielkoci. czniki powinny by 
ocynkowane ogniowo lub wykonane z materiaw odpornych na korozj 
w czasie nie krtszym niS 
tarcza znaku i konstrukcja wsporcza. 

2.8. Przechowywanie i skadowanie materiaw 
Znaki powinny by 
przechowywane w pomieszczeniach suchych, z dala od materiaw dziaajcych korodujco 
i w warunkach zabezpieczajcych przed uszkodzeniami. 

3. SPRZT 
3.1. Oglne wymagania dotyczce sprztu 
Oglne wymagania dotyczce sprztu podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 3. 

3.2. Sprzt do wykonania oznakowania pionowego 
Wykonawca przystpujcy do wykonania oznakowania pionowego powinien wykaza 
si 
moSliwoci 
korzystania 
z nastpujcego sprztu: 
- wiertnic do wykonywania dow pod supki w gruncie spoistym, 
- betoniarek przewonych do wykonywania fundamentw betonowych na mokro, 
- rodkw transportowych do przewozu materiaw, 
- przewonych zbiornikw na wod, 
- sprztu spawalniczego, itp. 

4. TRANSPORT 
4.1. Oglne wymagania dotyczce transportu 
Oglne wymagania dotyczce transportu podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 4. 

4.2. Transport znakw do pionowego oznakowania drg 
Znaki drogowe naleSy na okres transportu odpowiednio zabezpieczy, tak aby nie ulegay przemieszczaniu 
i w sposb nie uszkodzony dotary do odbiorcy. 

5. WYKONANIE ROBT 
5.1. Oglne zasady wykonywania robt 
Oglne zasady wykonywania robt podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 5. 

5.2. Roboty przygotowawcze 
Przed przystpieniem do robt naleSy wyznaczy: 
- lokalizacj 
znaku, tj. jego pikietaS 
oraz odlego 
od krawdzi jezdni, krawdzi pobocza umocnionego lub pasa 
awaryjnego postoju, 
- wysoko 
zamocowania znaku na supku. 
Punkty stabilizujce miejsca ustawienia znakw naleSy zabezpieczy 
w taki sposb, aby w czasie trwania 

i odbioru robt istniaa moSliwo 
sprawdzenia lokalizacji znakw. 
Lokalizacja i wysoko 
zamocowania znaku powinny by 
zgodne z dokumentacj 
projektow. 
Miejsce wykonywania prac naleSy oznakowa, w celu zabezpieczenia pracownikw i kierujcych pojazdami 

na drodze. 

5.3. Tolerancje ustawienia znaku pionowego 
Dopuszczalne tolerancje ustawienia znaku: 
- odchyka od pionu, nie wicej niS 
 1 %, 
- odchyka w wysokoci umieszczenia znaku, nie wicej niS 
 2 cm, 
- odchyka w odlegoci ustawienia znaku od krawdzi jezdni utwardzonego pobocza lub pasa awaryjnego postoju, 

nie wicej niS 
 5 cm, przy zachowaniu minimalnej odlegoci umieszczenia znaku zgodnie z zacznikiem nr 1 do 
rozporzdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegowych warunkw technicznych dla 
znakw i sygnaw drogowych oraz urzdze 
bezpieczestwa ruchu drogowego i warunkw ich umieszczania na 
drogach . 


79 

5.4. Supki znakw pionowych 
5.4.1. Poziom grnej powierzchni fundamentu 
Przy zamocowaniu supka znaku pionowego w fundamencie betonowym lub innym podobnym -poSdane jest, 
by grna cz 
fundamentu pokrywaa si 
z powierzchni 
pobocza, pasa dzielcego itp. lub bya nad t 
powierzchni 
wyniesiona nie wicej niS 
0,03 m. 

5.4.2. Barwa konstrukcji wsporczej 
Supki znakw drogowych pionowych musz 
mie 
barw 
naturaln 
pokry 
cynkowanych. Zabrania si 
stosowania 
pokry 
konstrukcji wsporczych o jaskrawej barwie -z wyjtkiem przypadkw, gdy jest to wymagane odrbnymi 
przepisami, wytycznymi lub warunkami technicznymi. 

5.5. Poczenie tarczy znaku ze supkiem 
Tarcza znaku musi by 
zamocowana do supka w sposb uniemoSliwiajcy jej przesunicie lub obrt. 

Materia i sposb wykonania poczenia tarczy znaku ze supkiem musi umoSliwia, przy uSyciu odpowiednich 
narzdzi, odczenie tarczy znaku od tej konstrukcji przez cay okres uSytkowania znaku. 

Na drogach, na ktrych wystpuj 
czste przypadki dewastacji znakw, zaleca si 
stosowanie elementw 
zcznych o konstrukcji uniemoSliwiajcej lub znacznie utrudniajcej ich rozczenie przez osoby niepowoane. 

Nie dopuszcza si 
zamocowania znaku do supka w sposb wymagajcy bezporedniego przeprowadzenia rub 
mocujcych przez lico znaku. 

5.6. Oznakowanie znaku 
KaSdy wykonany znak drogowy musi mie 
naklejon 
na rewersie naklejk 
zawierajc 
nastpujce informa


cje: 
a) numer i dat 
normy tj. PN-EN 12899-1:2005 [16], 
b) klasy istotnych waciwoci wyrobu, 
c) miesic i dwie ostatnie cyfry roku produkcji 
d) nazw, znak handlowy i inne oznaczenia identyfikujce producenta lub dostawc 
jeli nie jest producentem, 
e) znak budowlany B, 
f) numer aprobaty technicznej IBDiM, 
g) numer certyfikatu zgodnoci i numer jednostki certyfikujcej. 
Oznakowania powinny by 
wykonane w sposb trway i wyrany, czytelny z normalnej odlegoci widzenia, 

a cakowita powierzchnia naklejki nie bya wiksza niS 
30 cm2 . Czytelno 
i trwao 
cechy na tylnej stronie tarczy 
znaku nie powinna by 
niSsza od wymaganej trwaoci znaku. Naklejk 
naleSy wykona 
z folii nieodblaskowej. 

6. KONTROLA JAKOCI ROBT 
6.1. Oglne zasady kontroli jakoci robt 
Oglne zasady kontroli jakoci robt podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 6. 

6.2. Badania materiaw do wykonania fundamentw betonowych 
Wykonawca powinien przeprowadzi 
badania materiaw do wykonania fundamentw betonowych na mokro. 
Uwzgldniajc nieskomplikowany charakter robt fundamentowych, na wniosek Wykonawcy, InSynier moSe 
zwolni 
go z potrzeby wykonania bada 
materiaw dla tych robt. 

6.3. Badania w czasie wykonywania robt 
6.3.1. Badania materiaw w czasie wykonywania robt 
Wszystkie materiay dostarczone na budow 
powinny by 
sprawdzone w zakresie powierzchni wyrobu i jego 
wymiarw. 

Czstotliwo 
bada 
i ocena ich wynikw powinna by 
zgodna z ustaleniami zawartymi w tablicy 4. 

Tablica 4. Czstotliwo 
bada 
przy sprawdzeniu powierzchni i wymiarw wyrobw dostarczonych przez producentw 

Lp. Rodzaj badania Liczba bada 
Opis bada 
Ocena wynikw bada 
1 Sprawdzenie 
powierzchni 
od 5 do 10 bada 
z 
wybranych losowo 
elementw w kaSdej 
dostarczonej partii 
Powierzchni 
zbada 
nieuzbrojonym okiem. Do 
ew. sprawdzenia gbokoci wad uSy 
dostpnych 
narzdzi (np. liniaw z czujnikiem, suwmiarek, 
mikrometrw itp. 
Wyniki bada 
powinny 
by 
zgodne z wymaganiami 
punktu 2 2 Sprawdzenie 
wymiarw 
wyrobw liczcej do 
1000 elementw 
Przeprowadzi 
uniwersalnymi przyrzdami 
pomiarowymi lub sprawdzianami (np. liniaami, 
przymiarami itp.) 


80 

W przypadkach budzcych wtpliwoci moSna zleci 
uprawnionej jednostce zbadanie waciwoci dostarczonych 
wyrobw i materiaw w zakresie wymaga 
podanych w punkcie 2. 

6.3.2. Kontrola w czasie wykonywania robt 
W czasie wykonywania robt naleSy sprawdza: 
- zgodno 
wykonania znakw pionowych z dokumentacj 
projektow 
(lokalizacja, wymiary znakw, wysoko 


zamocowania znakw), 
- zachowanie dopuszczalnych odchyek wymiarw, zgodnie z punktem 2 i 5, 
- prawidowo 
wykonania wykopw pod konstrukcje wsporcze, zgodnie z punktem 5.3, 
- poprawno 
wykonania fundamentw pod supki zgodnie z punktem 5.3, 
- poprawno 
ustawienia supkw i konstrukcji wsporczych, zgodnie z punktem 5.4 i 5.5, 
- zgodno 
rodzaju i gruboci blachy ze specyfikacj. 

7. OBMIAR ROBT 
7.1. Oglne zasady obmiaru robt 
Oglne zasady obmiaru robt podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 7. 

7.2. Jednostka obmiarowa 
Jednostkami obmiarowymi s 
szt. (sztuka), dla znakw drogowych konwencjonalnych oraz supkw do znakw. 


8. ODBIR ROBT 
8.1. Oglne zasady odbioru robt 
Oglne zasady odbioru robt podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 8. 
Roboty uznaje si 
za wykonane zgodnie z dokumentacj 
projektow, SST i wymaganiami InSyniera, jeSeli 
wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji wg pkt 6, day wyniki pozytywne. 

8.2. Odbir ostateczny 
Odbir robt oznakowania pionowego dokonywany jest na zasadzie odbioru ostatecznego. 
Odbir ostateczny powinien by 
dokonany po cakowitym zakoczeniu robt, na podstawie wynikw pomiarw 
i bada 
jakociowych okrelonych w punktach 2 i 5. 

8.3. Odbir pogwarancyjny 
Przed upywem okresu gwarancyjnego naleSy wykona 
przegld znakw i wybran 
grup 
podda 
badaniom 
fotometrycznym lica. Pozytywne wyniki przegldu i bada 
mog 
by 
podstaw 
odbioru pogwarancyjnego. 
Odbir pogwarancyjny naleSy przeprowadzi 
w cigu 1 miesica po upywie okresu gwarancyjnego, ustalonego 
w SST. 

9. PODSTAWA PATNOCI 
9.1. Oglne ustalenia dotyczce podstawy patnoci 
Oglne ustalenia dotyczce podstawy patnoci podano w SST D-M-00.00.00 Wymagania oglne pkt 9. 

9.2. Cena jednostki obmiarowej 
Cena wykonania jednostki obmiarowej oznakowania pionowego obejmuje: 
- prace pomiarowe i roboty przygotowawcze, 
- wykonanie fundamentw, 
- dostarczenie i ustawienie supkw znakw pionowych, 
- zamocowanie tarcz znakw drogowych, 
- przeprowadzenie pomiarw i bada 
wymaganych w SST. 

10. NORMY I PRZEPISY ZWIZANE 
10.1. Normy 
1. 
PN-76/C-81521 Wyroby lakierowane -badanie odpornoci powoki lakierowanej na dziaanie wody 
oraz oznaczanie nasikliwoci 
3. PN-84/H-74220 
Rury stalowe bez szwu cignione i walcowane na zimno oglnego zastosowania 

81 

4. PN-88/C-81523 
Wyroby lakierowane -Oznaczanie odpornoci powoki na dziaanie mgy solnej 
5. PN-89/H-84023.07 
Stal okrelonego zastosowania. Stal na rury. Gatunki 
6. PN-EN 206-1:2003 
Beton Cz 
1: Wymagania, waciwoci, produkcja i zgodno 
7. 
PN-EN ISO 1461:2000 Powoki cynkowe nanoszone na stal metod 
zanurzeniow 
(cynkowanie jednostkowe) 
 Wymaganie i badanie 
8. 
PN-EN 10240:2001 Wewntrzne i/lub zewntrzne powoki ochronne rur stalowych. Wymagania dotyczce 
powok wykonanych przez cynkowanie ogniowe w ocynkowniach zautomatyzowanych 
9. 
PN-EN 10292:2003/ Tamy i blachy ze stali o podwySszonej granicy plastycznoci powlekane ogniowo 
A1:2004/A1:2005(U) w sposb cigy do obrbki plastycznej na zimno. Warunki techniczne dostawy 
10. 
PN-EN 10327:2005(U) Tamy i blachy ze stali niskowglowych powlekane ogniowo w sposb cigy do 
obrbki plastycznej na zimno. Warunki techniczne dostawy 
11. PN-EN 12899-1:2005 
Stae, pionowe znaki drogowe -Cz 
1: Znaki stae 
12. PN-EN 12899-5 
Stae, pionowe znaki drogowe -Cz 
5 Badanie wstpne typu 
13. PN-S-02205:1998 
Drogi samochodowe. Roboty ziemne. Wymagania i badania 
10.2 Przepisy zwizane 
14. 
Zaczniki nr 1 i 4 do rozporzdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 w sprawie szczegowych warunkw 
technicznych dla znakw i sygnaw drogowych oraz urzdze 
bezpieczestwa ruchu drogowego i warunkw 
ich umieszczania na drogach (Dz. U. nr 220, poz. 2181) 
15. 
Rozporzdzenie Ministra Infrastruktury z dn. 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobw deklarowania zgodnoci 
wyrobw budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. nr 198, poz. 2041) 
16. 
Rozporzdzenie Ministra Infrastruktury z dn. 08 listopada 2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek 
organizacyjnych upowaSnionych do ich wydawania (Dz. U. nr 249, poz. 2497) 
17. 
CIE No. 39.2 1983 Recommendations for surface colours for visual signalling (Zalecenia dla barw powierzchniowych 
sygnalizacji wizualnej) 
18. 
CIE No. 54 Retroreflection definition and measurement (Powierzchniowy wspczynnik odblasku definicja i 
pomiary) 
19. 
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych ( Dz. U. nr 92, poz. 881) 
20. 
Stae odblaskowe znaki drogowe i urzdzenia bezpieczestwa ruchu drogowego. Zalecenia IBDiM do udzielania 
aprobat technicznych nr Z/2005-03-009 

